یکی از تفکراتی که 1400 سال پیش در اندیشه مسلمانان وجود داشته است، حضور بر سر قبرهای و ساختن بنا و مناره بر قبر مردگان است. این تفکر حدود دویست سال است که توسط گروهی منحرف، مورد انکار قرارگرفته است؛ و بالاتر از انکار آنکه چنین اعمالی را دستاویزی در جهت، مشرک جلوه دادن زائرین  قرار داده‌اند.

جدا از سؤالات که به ذهن می‌آید که چرا در دوران پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله و صحابه، چنین عملی شرک به شمار نمی‌آمده است؟! و یا آن‌که در طول 1400 سال هیچ‌کدام از دو فرقه شیعه و سنی این عمل را شرک به‌حساب نمی‌آورده‌اند؟! و بالاتر از آن این‌که خویشتن نیز به آن عمل می‌کرده‌اند، آن‌چنان‌که عکس‌های به یادگار مانده از قبرستان بقیع [1] به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین قبرستان‌های مسلمانان، به این مطلب شهادت می‌دهد؟ و یا در زمان کنونی وجود مناره بر بالا قبر خلفای راشدین و علماء بزرگ اهل سنت مانند احمد ابن حنبل، بخاری و... دلیلی دیگر بر قائل بودن مسلمانان بر جواز ساختن مناره بر قبر مردگان است. با نادیده گرفتن تمام این شواهد که به ‌تنهایی می‌تواند، ردی بر وهابیت باشد، در ادامه ما تلاش می‌کنیم با قرآن جواز ساختن مناره و مسجد بر روی قبر مردگان را اثبات کنیم.

خداوند متعال در قرآن، در مورد اصحاب کهف، این‌ چنین بیان می‌کند که زمانی مردم از حال آن‌ها آگاه شدن، تصمیم گرفتند که یادمانی برای آن‌ها بسازند که گروهی پیشنهاد دادند که بنائی بر قبر آن‌ها ساخته شود و دسته دیگر، پیشنهاد ساختن مسجد را بیان کردند آن‌چنان‌که آیه 21 سوره کهف به این مطلب اشاره می‌کند. «وَ كَذلِكَ أَعْثَرْنا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوا أَنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَ أَنَّ السَّاعَةَ لا رَيْبَ فيها إِذْ يَتَنازَعُونَ بَيْنَهُمْ أَمْرَهُمْ فَقالُوا ابْنُوا عَلَيْهِمْ بُنْياناً رَبُّهُمْ أَعْلَمُ بِهِمْ قالَ الَّذينَ غَلَبُوا عَلى‏ أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَسْجِداً»، (و بدين گونه مردم آن ديار را بر حالشان آگاه ساختيم تا بدانند كه وعده خدا راست است و در فرارسیدن‏ قيامت هيچ شكى نيست، هنگامی‌که ميان خود در كارشان با يكديگر نزاع مى‏كردند، پس عده‏اى‏ گفتند: «بر روى آن‌ها ساختمانى بنا كنيد، پروردگارشان به حال‏ آنان داناتر است.» سرانجام‏ كسانى كه بر كارشان غلبه يافتند گفتند: «حتماً بر ايشان معبدى بنا خواهيم كرد.»)

در این‌جا این سؤال به ذهن می‌رسد که این عمل در قرآن از افرادی سرچشمه گرفته است که پیامبر و ولی الهی نبوده‌اند، حال چگونه می‌توان بر کردار آن‌ها اعتماد کرد و آن را گواهی دانست بر جواز ساختن مسجد و مناره بر قبر مردگان؟!

برای پاسخ به این سؤال، باید به چند صفتی که خداوند متعال در مورد قرآن بیان فرموده است توجه کنیم:

  1. این‌که قرآن کتاب هدایت است، «ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فيهِ هُدىً لِلْمُتَّقين‏» [بقره آیه 2] (اين است كتابی كه در آن هيچ ترديدى نيست؛ و مايه هدايت تقواپيشگان است‏)
  2. این‌که قرآن بر حق بنا شده است «هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّك‏» [سجده آیه 3] (قرآن حقّ و از جانب پروردگار توست‏)
  3. این‌که در قرآن باطل راه ندارد «لا يَأْتيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِه‏» [فصلت آیه 42] (از پيش روى آن و از پشت سرش باطل به سويش نمى‏آيد)،

به همین دلیل خداوند متعال هر زمان که مطلب نادرستی یا رفتاری اشتباه از کسی نقل می‌کند، آن را مورد نقد قرار می‌دهد، تا این نقل موجب کجروی، مخاطب نگردد.

برای تبیین این مطلب شاهدی از قرآن مجید بیان می‌کنیم. خداوند متعال در آیه 22 سوره کهف نظرات مختلف در مورد تعداد اصحاب کهف را بیان می‌کند، گروهی تعداد آن‌ها را سه تن و چهارمی را سگ آن‌ها شمرده‌اند و گروهی دیگر تعداد آن‌ها را پنج نفر و ششمی را سگ آن‌ها قرار داده‌اند، خداوند متعال بعد از بین این دیدگاه‌ها، آن‌ها را «رجم بالغیب» می‌شمارد و این‌که آن‌ها تیری در تاریکی پرتاب کرده‌اند و این سخن خداوند متعال دلالت بر اشتباه بوده این گفته‌هاست، در ادامه خداوند متعال تعداد صحیح اصحاب کهف را بیان می‌کند و آن این‌که تعداد آن‌ها هفت نفر و هشتمی سگ آن‌هاست [2].

«سَيَقُولُونَ ثَلاثَةٌ رابِعُهُمْ كَلْبُهُمْ وَ يَقُولُونَ خَمْسَةٌ سادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْماً بِالْغَيْبِ وَ يَقُولُونَ سَبْعَةٌ وَ ثامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ»، (به‌زودی خواهند گفت: «سه تن بودند و چهارمين آن‌ها سگشان بود.» و مى‏گويند: «پنج‌تن بودند و ششمين آن‌ها سگشان بود.» تير در تاريكى مى‏اندازند. وعده‌ای‏ مى‏گويند: «هفت تن بودند و هشتمين آن‌ها سگشان بود.»)

با توجه به این مطالب که قرآن کتاب هدایت است اگر قولی را بیان کند، که صحیح نباشد، آن را رد کرده، و اگر صحیح باشد، با سکوت خویش آن را تأیید می‌کند، در آیه 21 سوره کهف نیز خداوند بعد از بیان سخن مردم در مورد ساختن مسجد و مقبره بر روی قبر اصحاب کهف سکوت کرده است و این سکوت دلیل بر تأیید اقوال این افراد است.

ـــــــــــــــــــــــــــــ

پی‌نوشت

[1]. این عکس‌ها مربوط به قبل از تسلط وهابیت بر مدینه است. گرچه بعد از حضور وهابیت، متأسفانه تمام این مناره‌ها و مساجد خراب گردیده است.
[2]. به تفسیر المیزان ذیل این آیه شریفه رجوع شود.

+ نوشته شده در  یکشنبه ۱۳۹۷/۰۶/۱۱ساعت   توسط محمد   |