رضا سراج تحلیلگر مسایل سیاسی به چرایی اعلام کناره‌گیری ظریف از حضور در دولت روحانی پرداخت:

مقدمه :

آقای ظریف گفت : «اگر روحانی دوباره رئیس‌جمهور شود، ترجیح می‌دهم پیشنهاد وزارت‌خارجه به فرد دیگری داده شود.» کناره‌گیری ظریف از دولت آینده روحانی نشانه چیست؟

شکست ایده اصلی روحانی :

کناره‌گیری ظریف نشانه شکست ایده اصلی دولت روحانی است. روحانی معتقد به حل مشکلات اقتصادی از طریق آمریکا و کشورهای اروپایی بود. از همین رو روحانی، ظریف را برای مذاکره و تعامل با آمریکا انتخاب کرد.

روحانی بر این اعتقاد بود که با واگذاری مزیت‌های راهبردی کشور در موضوع هسته‌ای، طرف‌های غربی به ایران اعتماد کرده، تحریم‌ها را لغو و در ایران سرمایه‌گذاری خواهند نمود. در این ارتباط روحانی حتی از خطوط قرمز نظام هم عبور کرد ولی آمریکا و طرف‌های اروپایی به تعهدات خود عمل نکردند.

نتیجه :

به نظر می‌رسد پس از انتخاب ترامپ و برنامه آمریکا برای سخت‌گیری به ایران جهت تغییر متن برجام، ظریف حضور خود را در دولت بعدی روحانی بلا موضوع می‌داند. از این رو کناره‌گیری ظریف را باید پایانی بر ایده مرکزی و اصلی دولت روحانی دانست.

با این تفاسیر روحانی #تقریبا_هیچ ایده‌ای برای دولت بعدی خود ندارد و در صورت انتخاب مجدد، کشور با دولتی بدون ایده و برنامه مواجه خواهد شد.

تلنگر هشدارگونه امروز رهبر معظم انقلاب درباره «پرهیز از اظهار ضعف در مقابل دشمن»، یک بار دیگر توجه همه مخاطبان مخصوصا صاحبان فکر و اندیشه را به سمت خود جلب کرد.

موضوعی که رهبر حکیم انقلاب بارها و بارها با تعابیر مختلف به مسئولان و فعالان سیاسی و اقتصادی گوشزد کرده‌اند، اما این بار با صراحتی قابل توجه و به صورت مصداقی‌تر، این نکته را متذکر شدند.
حضرت آیت‌الله خامنه ای امروز در دیدار با دست‌اندرکاران و خادمان راهیان نور، با بیان این نکته که «جنگ تحمیلی به‌خاطر این اتفاق افتاد که دشمن در ما احساس ضعف کرد»، تاکید کردند: اگر می‌خواهید دشمن را از تهاجم منصرف کنید، اظهار ضعف نکنید و قوت خود را آشکار کنید؛ اشتباه بعضی از ما در چالش اقتصادی بزرگی که کشور دچار آن است، این بود که در زمینه اقتصادی احساس ضعف شد. آنوقت کسی رویش بشود در مصاحبه بگوید که ایرانی‌ها آنقدر به این مذاکرات احتیاج دارند که رزمایش [ما علیه آنها] ضرری به این مذاکرات اقتصادی نمی‌زند.
یک نمونه از هزاران
جستجویی کوتاه و گذرا در تحولات اقتصادی و سیاسی سال‌های اخیر و در دولت فعلی، نمونه‌ها و مصادیق قابل توجهی از تبعات ناگوار اظهار ضعف مقابل دشمن را به دست می‌دهد، اما عینی‌تر از همه مصادیق، نمونه‌ای بود که چندی پیش در ضیافت شام سفارت فرانسه در تهران گذشت و خبرگزاری مهر در خبری اختصاصی به آن پرداخت.
شامگاه دوشنبه ۱۱ بهمن ماه امسال و همزمان با ورود «ژان مارک آیرو» وزیر خارجه فرانسه به تهران، ضیافت شامی در سفارت فرانسه، به افتخار وی و تجار همراهش از سوی سفیر فرانسه برگزار شد.
در این میهمانی که مهر فردای همان روز در گزارشی با عنوان «در ضیافت شام سفارت فرانسه چه گذشت؟» به آن پرداخت، یکی از تجار فرانسوی خطاب به وزیر خارجه کشورش می‌گوید«جناب وزیر چرا این سفر دقیقا در روزی انجام شد که فرانسه به همراه انگلیس و آمریکا در خلیج فارس و در نزدیکی آب‌های ایران مانور نظامی برگزار کرده که طبیعتا پیام‌های خاصی دارد؛ آیا فکر نمی‌کنید این مسئله بر روی روابط تجاری ما با ایران تاثیر بگذارد و نتوانیم در این سفر قرارداد خاصی منعقد کنیم؟ شما از واکنش مقامات ایرانی نگران نیستید؟».
اشاره این تاجر فرانسوی به برگزاری رزمایش نظامی «سه‌شاخه متحد» با حضور ناوشکن‌های نیروی دریایی انگلیس، آمریکا و فرانسه در آبهای آزاد خلیج فارس بود که از همان روز به مدت سه روز برگزار شد.
اما شنیدنی‌تر از انتقاد تند تاجر فرانسوی، پاسخ مارک آیرو وزیر خارجه این کشور بود که گفت: «خیر، بنده هیچ نگرانی نسبت به موفقیت‌آمیز بودن این سفر ندارم. مقامات ایرانی در هیچ یک از جلسات مقدماتی و برنامه‌ریزی برای سفر در تهران و پاریس به این مسئله معترض نشدند».
این وزیر فرانسوی سپس در موضعی مقتدرانه مدعی شد: «دولت ایران به این سفرها احتیاج دارد و مطمئنم که هیچ اعتراضی در جلسات فردا هم نخواهیم شنید».
البته این سخنان آقای وزیر گویا باعث رضایتمندی تاجر معترض نمی شود و او در اعتراض به اقدام خلاف تدبیر دولت فرانسه در برنامه ریزی این سفر که موجب همزمانی سفر هیئت تجاری و برگزاری مانور نظامی شده و احتمال عقد قراردهای اقتصادی را کاهش داده است، ضیافت شام را ترک می کند.
بماند که بررسی محتوای دیدارهای انجام شده میان وزیر فرانسوی با رئیس جمهور، وزیر خارجه و دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان هم نکته‌ای که حاوی اعتراض به همزمانی سفر وزیر خارجه فرانسه و مانور نظامی آنها در خلیج فارس باشد، بدست نمی‌دهد؛ اما حالا و با تلنگر تلخ رهبر معظم انقلاب که امروز مطرح شد، شاید ضمیر بهتر بتواند مرجع خود را پیدا کند که «اظهار عجز نزد ستم‌پیشه ابلهیست، اشک کباب موجب طغیان آتش است».
کار چندان سختی نیست که با جستجویی کوتاه در آرشیو اخبار و موضع‌گیری‌های مسئولان دیپلمات‌مآب کشورمان در سالهای اخیر، نمونه‌های تلخ دیگری از این «اظهار عجز نزد ستم‌پیشه» را پیدا و در آن تأمل کرد.